Röportaj/Nilgün Karaduman
Yalova gelişmeye yönelik söylemlerini, kimlik arayışlarını sürdürse de her dönem en çok konuşulan, en fazla tartışılan konuyu sanayi yatırımları oluşturuyor. Bilişim OSB, Çiçekçilik OSB, Üniversite.. Kamuoyunun her zaman gündeminde olan konular. Ancak en sıcak tartışmaların kaynağı bugün de yine sanayi yatırımları. Aksa’nın kurmayı planladığı termik santral de bunlardan biri. Santralle ilgili yapılan söylemler çok çeşitli. ‘Çevreye zararlı. Zararsız. Zararlı ama ama en aza çekebiliriz. Ya da ekonomik açıdan ihtiyaç var.’ Tüm bunlar konuşulurken yayılan bilgi kirliliği ise işleri daha da içinden çıkılmaz hale sokuyor. Hal böyle olunca en iyisi sözü sanayicilere vermek. Yalova Sanayiciler Derneği Başkanı Fikri Demirel’e sorduk..   

Aksa’nın kurmak istediği termik santral konusu Yalova’nın önemli gündem maddelerinden biri. Santralin kurulmasına taraf olanlar da var, karşı duranlar da. Siz bu konuyu nasıl yorumluyorsunuz?

Fikri Demirel - Yalova’da yapılacak herşey, burada yaşayan herkesi ilgilendirir. Ancak, insanlar fikirlerini beyan ederken farklı düşünenlere de saygılı olmalı, itham edici davranmamalılar. Yapılacak bir şeye herkes taraf olacak ya da herkes karşı çıkacak diye bir şey düşünülemez. Bu demokratik bir yaklaşım olmayacağı gibi bu şekilde hiç bir sonuca da ulaşılamaz. Doğru sonucu bulmak için önce konu ile ilgili bilgi sahibi olmak lazım. Bilgi sahibi olmadan, kulaktan dolma bilgilerle konuşmak kamuoyunu yanlış yönlendirmekten ve gergin bir ortam yaratmaktan başka bir işe yaramaz. Termik santral konusunda olsun, başka yatırımlarda olsun, bir şeyin gerçekleştirilebilmesi için önce yasal koşullarının oluşturulması gerekir. Türkiye bir hukuk devletidir ve hukuk herkese farklı işlemez. Herşeyin oluşum ya da kurulum şartları, yasal koşulları vardır. bu koşullar oluşturulduktan sonra uygulamasına geçilir. Bir vatandaş Yalova’ya yatırım yapacak diyelim; koyalım sandığı, halka soralım, referandum yapalım, halk isterse vatandaş yatırımını yapsın. Böyle bir şey mümkün mü? Yasal koşulları varsa kurulur, yoksa kurulmaz. Termik santral konusunda Aksa ÇED raporunu hazırlamış, taahhütlerini vermiş. Bu tür sistemlerin çevreye ve insan sağlığına zarar vermemesi için dünya ölçeğinde kabul edilmiş değerleri vardır. Bu değerlerin üstünde ne Aksa’nın, ne de başka bir kuruluşun sistemini çalıştırma şansı yok.

Termik Santrali Aksa’nın kuracak olması tartışmalara farklı boyut getiriyor mu?

Fikri Demirel - Aksa, gerek Yalova’ya malolmuş bir fabrika olması, gerek yaptığı büyük ölçekli üretimi ile her zaman göz önünde olan bir kuruluş. Ülkemiz ve Yalova için çok önemli. Bugün dünyada en büyük elyaf üretimi yapan kuruluşlardan biri. Şimdi, karbon elyafı denilen ikinci bir üretime geçmeye hazırlanıyor. Karbon elyafı stratejik bir ürün. Türkiye üretecek ki, dünyada rekabet şansımız artsın, dış piyasalardaki pazar payımız büyüsün. Bunu bütün dünya ülkeleri yaparken  biz ne yapalım? Üretmeyelim de, herşeyi onlardan mı alıp tüketelim. Bu şekilde ne kadar idame edeceğiz? Dünya ülkelerinin yaşadığı kıyasıya rekabetin içinde olacağız, başka şansımız yok. Biz Yalova’ya büyük ölçekli bir kaç yatırımcı çekmenin yolunu aramamız gerekirken, mevcut olanın üretimine engel olursak bir yere varamayız. Aksa, Yalova’ya katma değer katıyor, istihdam yaratıyor. Nüfusun büyük çoğunluğu Aksa’dan ekmek yiyor. Bunu herkes biliyor, tekrar etmeye gerek yok.

Bu durum Yalova’ya yatırım yapmak isteyen diğer yatırımcıları da tedirgin ediyor mu?

Fikri Demirel - Tabii ki ediyor. Geçtiğimiz günlerde yine dünya ölçeğinde üretim yapan bir fabrikamızın toplantısına katıldım. Diyorlar ki; “Önümüzdeki süreçte Yalova’ya belli yatırımlar planlıyoruz ama kamuoyundaki hareketler bizim bu yatırımları Yalova’ya yapıp yapmamamız konusunda bizi düşündürüyor.” Yatırımcı endişeli. Peki ya biz? Bence bu konuda asıl biz endişe etmeliyiz. Yatırımcıya tesis kuracak yer çok. Olan Yalova’ya olur. Bakın, Akal Yalova’dan gitti. Elyaf kapandı. Orada çalışan insanlar mağdur oldu, yuvaları yıkıldı. Bırakalım herşey aynen kalsın, üretim de, ekonomi de, Yalova da yerinde saysın. Bunu mu istiyoruz?

Yalova’da daha önce de yapılacak bir çok yatırımın karşı çıkışlar nedeni ile üstü örtüldüğünü biliyoruz. Birileri yapay toplum liderliğine mi soyunmak istiyor bu çıkışlarla? 

Fikri Demirel - Toplum liderliğine soyunmak güzel bir şeydir. Ancak, toplum liderliğine soyunacak kişilerin toplumun geleceği için, insanların daha mutlu ve müreffeh yaşamaları için ortaya doğru işler koymaları gerekiyor. Herşeye ‘olmaz’ demek yerine, Yalova halkı bu yatırımlardan neler kazanabilir’in hesabını yapmak lazım. Bu fabrikaların ya da tersanenin yan sanayiini nasıl geliştirebiliriz, Yalova’da hangi orta ölçekli sanayiyi oluşturabiliriz, bunları toplumla paylaşmalı, esnafı yönlendirmeliler. Mesela Yalova, tersaneler olsun olmasın diye tartışırken, Tuzla’dan 80 kişi biraraya geldi ve şimdi tersane bölgesinin sanayi kısmında kendilerine 120 dükkanlık yer yapıyorlar. Yalova tartışsın dursun, olsun mu olmasın mı diye.. Yarın başka 100 kişi biraraya gelecek, 100 dükkan daha açacak, Yalova yine bakacak. Yine benzer bir durum; Yalova, Üniversitemizin kurulması için çok uğraş verdi. Rektörümüz yer konusunda uğraşıp didiniyor. Bugün bakıyorum da, santrale hayır imza kampanyalarıyla basına çıkanların akıllarına, hiç Üniversitemize 300-500 dönümlük yer verilsin diye imza kampanyası açmak gelmiyor. Bu mudur topluma karşı sorumluluk?

Termik santral kurulmasına taraf olanlara vatan hainliğini yakıştıranlar bile oldu..

Fikri Demirel - Biz, ilimizde yatırım yapılsın, Yalova para kazansın, insanımıza iş ortamı yaratılsın diye mücadele ederken, birileri çıkıp bu yüzden bana vatan haini diyecekse, varsın desin, ben böyle hainliğe bütün yüreğimle hazırım.

Termik santralin 1/25 binlik planlara da işlenme zorunluluğu var mı?

Fikri Demirel - Hayır. Sanayi için ayrılmış bölgede kurulacağı için tekrardan planlara işlenmesine gerek yok. Santralin kurulması istenen yer Aksa’nın içindeki mevcut bir alan. Orası da planlarda sanayi alanı olarak işlenmiş durumda. 

Son dönemde yaşanan kriz ortamı bir çok işletmenin zor günler yaşamasına, hatta kapanmasına yol açtı. Bu kriz biter mi?

Fikri Demirel - Kriz dibe vurmuş durumda, şimdilik düz gidiyor. Piyasalar mutlaka yükselişe geçecektir. 2012’yi ekonomistler yükseliş yılı olarak değerlendiriyor. Bu geçiş esnasında alt yapısı hazır olanlar yeni ortama çabuk adapte olacaklardır ve içinde bulunduğumuz  sürecin yükselişe hazırlık için en uygun zaman olduğunu düşünüyorum. Büyüme ve atılımlar konusunda ise birleşimci olmaktan yanayım. Kurumsallaşmak gerekiyor. Firmaların artık aile şirketleri ya da sıradan ortaklıklar değil, kurumsal bir yapı çerçevesinde birleşmelerinin kendileri açısından da güçlü bir gelecek oluşturacağı inancındayım. Birlikten güç doğar,  sözü bence bu noktada söylenecek en iyi sözdür.

Sanayiciler Derneği olarak ne tür çalışmalarınız var?

Fikri Demirel - Yalova’da faaliyet veren mevcut sanayimizin gelişmesi, küçük, orta ve büyük ölçekli olmak üzere sanayimizin yaşadığı sıkıntılar noktasında bize intikal eden problemlerin çözümü için gayret sarfediyoruz. Yaşadığımız bölgeye yarar sağlayacak işlerin hayata geçirilmesi yönünde Yalova’nın yaptırım gücünü artırmaya çalışıyoruz. Sanayisiz kalkınma gerçekleşemeyeceği inancı ile Yalova’nın sağlıklı sanayi yapılanmasını kurmasına destek veriyoruz. İlimize dışardan gelen ya da gelecek olan sanayicilere yapıcı yaklaşımlar sunuyoruz. Derneğimiz, Yalova’da ilk faaliyetlerine 1998 yılında başlamıştı. Ana hedefi OSB’nin kurulması idi. Ancak, 1999 yılında yaşanan depremle bu proje beklemeye girdi. Bu konuda çalışmalarımız sonlanmış değil, arayışlarımız devam ediyor.

Son olarak söylemek istedikleriniz..?

Fikri Demirel - Ben diyorum ki, Yalova’nın yatırıma ihtiyacı vardır. Bu yatırımlar da yasal çerçevede yapıldıktan sonra hiç bir sorun yoktur. Fikri Demirel olarak ben buna tarafım diyorum. Birisi de çıkar der ki, ‘ben Yalova’da böyle mutluyum, daha fazla gelişmesin, nüfusu da artmasın.’ Ona da saygı duyuyorum, o da benim düşünceme saygı duyacak. Yalova hepimizin. Hepbirlikte buranın havasını hem temiz soluyacağız, hem cebimiz dolacak, hem herkesin huzuru olacak. Kimsenin gözü, kimsenin malında olmayacak. Böyle bir yapıyı Yalova’da kimler oluşturmak istiyorsa biz onlarla beraberiz..